СОЛТҮСТІК ҚАЗАҚСТАН ЖАҒДАЙЫНДА СОҚАҒА ТҮСЕТІН ЖҮКТІ АРТТЫРУ ТЕХНОЛОГИЯЛАРЫНЫҢ САЛЫСТЫРМАЛЫ ТАЛДАУЫ
DOI:
https://doi.org/10.52269/NTDG2541146Кілт сөздер:
соқа, тозуға төзімділік, термиялық өңдеу, борлау, шынықтыру, техникалық ресурс, қопсытқышАңдатпа
Бұл мақалада топырақ өңдейтін машиналардың жұмыс органдарының беріктігі мен тозуға төзімділігін арттыруға бағытталған заманауи технологиялық шешімдер қарастырылады, атап айтқанда — жазықтілгіш-қопсытқыштардың соқалары. Солтүстік Қазақстан өңірлеріне тән тозуға төзімді және құрғақ топырақтарда ауыл шаруашылығы техникасының қарқынды пайдаланылуы жағдайында тақырыптың өзектілігі негізделген. Қазақстандық машина жасау кәсіпорындарында және ТМД елдері мен алыс шетел зауыттарында қолданылатын соқа дайындау технологиялық үдерістері салыстырмалы түрде талданған.
Шетелдік соқалар қосымша беріктендіру операцияларының қолданылуына байланысты айтарлықтай жоғары пайдалану ресурсына ие екені анықталды: жоғары жиілікті индукциялық шынықтыру, химия-термиялық өңдеу (борлау, азоттау), қатты қорытпалы жабындармен қаптау, сондай-ақ криогендік өңдеу. Топырақ түріне және қолданылған технологияға байланысты соқаның ресурсын көрсететін салыстырмалы кесте ұсынылған: Солтүстік Қазақстан топырағында отандық соқалар 280–320 гектарға дейін жұмыс істей алса, шетелдік үлгілердің ресурсы 600–700 гектарға жетеді.
Авторлар термиялық өңдеу және қорытпалау үдерістерін жаңғыртуға бағытталған бірқатар технологиялық шараларды ұсынады, оларды отандық ауыл шаруашылығы машина жасау саласына енгізу ұсынылады. Бұл шешімдерді жүзеге асыру жұмыс органдарының қызмет мерзімін едәуір ұзартуға, егіс алқаптарындағы ауыстырулар санын азайтуға және пайдалану шығындарын төмендетуге мүмкіндік береді деп күтілуде. Жұмыс импортты алмастыру және қазақстандық ауыл шаруашылығы техникасының бәсекеге қабілеттілігін арттыру үдерістерін қолдауға бағытталған
