ПОЛИМЕРАЗДЫ ТІЗБЕКТІ РЕАКЦИЯНЫ (ПТР) ПАЙДАЛАНА ОТЫРЫП, ЗАМАНАУИ  МОЛЕКУЛЯРЛЫҚ-БИОЛОГИЯЛЫҚ ӘДІСТЕРІМЕН ІРІ ҚАРА МАЛ БРУЦЕЛЛЕЗІН ДИАГНОСТИКАЛАУ

Авторлар

  • Қулмағанбетова Нургуль Жумабековна «Қазақ ғылыми-зерттеу ветеринария институты» ЖШС https://orcid.org/0009-0004-6996-9095
  • Қайыпбай Берікжан Балапанұлы «Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігі Ветеринариялық бақылау және қадағалау комитетінің Қостанай облыстық аумақтық инспекциясы» https://orcid.org/0000-0002-8237-5564
  • Бижанов Алим Байжанович «Қазақ ғылыми-зерттеу ветеринария институты» ЖШС
  • Ayman Ishchanova West Kazakhstan Agrarian and Technical University named after Zhangir Khan https://orcid.org/0000-0002-7344-5479

DOI:

https://doi.org/10.52269/NTDG254139

Кілт сөздер:

ПТР-РФҰП, ДНК, РА, КБР, бруцеллез, молекулярлық-генетикалық, диагностика

Аңдатпа

Мақалада Қостанай облысы Қостанай ауданы Айсара ауылында ірі қара малдың бруцеллез қоздырғышы Brucella abortus ауруын анықтау мақсатында жүргізілген кешенді молекулярлық-диагностикалық зерттеудің нәтижелері баяндалған.

Бірінші кезеңде барлық 94 қан сынамасы комплементті байланыстыру реакциясы (КБР) әдісімен талданды, нәтижесінде 10 үлгі оң нәтиже берді. Диагнозды нақтылау үшін осы үлгілер қосымша агглютинация реакциясы (АP) әдісімен зерттелді, оның нәтижелері бойынша 3 сынама оң, ал 7 сынама күмәнді болып шықты.

Анағұрлым сенімді мәліметтер алу және қоздырғыштың бар-жоғын растау мақсатында Brucella abortus ДНК-сына арнайы праймерлерді пайдалана отырып, полимеразды тізбекті реакциясында талдау жүргізілді.

Молекулалық зерттеу нәтижесінде патогенді ДНҚ-ның болуы 10 үлгінің 2-сінде ғана расталды: екеуі де бұрын агглютинация реакциясы бойынша оң болған. Қалған 8 сынама, 7 күмәнді және бір болжамды жалған оң агглютинация реакциясын қоса алғанда, ДНК B. abortus болған жоқ.

Осылайша, полимеразды тізбекті реакциясы (ПТР) )тек екі жануарда ғана жұқтырғандығын растады және қалғандарында ауруды болдырмауға мүмкіндік берді, бұл бруцеллезді анықтауда молекулалық-генетикалық әдістердің жоғары дәлдігі мен диагностикалық құндылығын көрсетеді.

Автор өмірбаяндары

  • Қулмағанбетова Нургуль Жумабековна , «Қазақ ғылыми-зерттеу ветеринария институты» ЖШС

    бактериология бөлімінің ғылыми қызметкері

  • Қайыпбай Берікжан Балапанұлы, «Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігі Ветеринариялық бақылау және қадағалау комитетінің Қостанай облыстық аумақтық инспекциясы»

    ветеринария ғылымдарының докторы, мемлекеттік мекемесінің бастығы

  • Бижанов Алим Байжанович, «Қазақ ғылыми-зерттеу ветеринария институты» ЖШС

    ветеринария ғылымдарының докторы, профессор, бактериология бөлімінің бас ғылыми қызметкері

  • Ayman Ishchanova, West Kazakhstan Agrarian and Technical University named after Zhangir Khan

    Doctor PhD, acting Associate Professor

Қосымша файлдар

Жарияланды

2026-01-08

Журналдың саны

Бөлім

Ветеринарлық ғылымдар