ЕТТІ СИЫРЛАРДАҒЫ ҚАЛҚАНША БЕЗІНІҢ ГОРМОНАЛДЫ КҮЙІНІҢ ФИЗИОЛОГИЯЛЫҚ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ
DOI:
https://doi.org/10.52269/SEPT2631043Кілт сөздер:
сиырлар, лактация физиологиясы, аспартатаминотрансфераза, трийодтиронин гормоныАңдатпа
Митохондриялық функцияның маркері ретінде АсАт ферментативті белсенділігі мен қазақтың ақбас ірі қара малының қанында болатын қалқанша безінің гормондарының концентрациясы арасындағы корреляцияны бағалау ұсынылған. Триодотирониннің организмдегі физиологиялық әсеріне деген қажеттілік лактацияның бірінші айының басынан аяғына дейін төмендейтіні байқалды, бұл қандағы гормон концентрациясының 1,89-дан 4,02 есеге дейін төмендеуімен негізделген. Керісінше, бұл жануарлардың жасушаларында митохондриялық белсенділік 9,21-ден 35,74% – ға дейін артады, бұл энергия өндіретін механизмдердің бейімделу әлеуетін көрсетеді. Бұл кері байланыс метаболизмнің күрделі бейімделуін көрсетеді. Қалқанша безінің гормондары метаболизмнің негізгі реттеушілері болғанымен, байқалған динамика энергетикалық субстраттарды пайдаланудың өзгеруін көрсетеді. АсАТ белсенділігінің жоғарылауы жасушалық тыныс алу тиімділігінің жоғарылауын көрсетеді, мүмкін гормоналды ынталандырудың төмендеуін өтейді. Бұл лактация талаптары үшін тұрақты энергия өндіруді қамтамасыз етеді. Әрі қарайғы зерттеулер осы митохондриялық компенсацияның негізінде жатқан молекулалық механизмдерге және оның босанғаннан кейінгі кезеңдегі ірі қара малдың өнімділігі мен денсаулығына ұзақ мерзімді әсеріне бағытталуы керек. Бұл процестерді түсіну мал шаруашылығы тәжірибесін оңтайландыру үшін өте маңызды.
