АУЫЛ ШАРУАШАЛЫҒЫ ТЕХНИКАСЫНЫҢ ДИЗЕЛЬДІ ҚОЗҒАЛТҚЫШТАРЫНЫҢ ТИІМДІЛІГІН АРТТЫРУ ҮШІН ТУРБОКОМПРЕССОР ҚАЛАҚШАЛАРЫНЫҢ БҰРЫШЫН ОПТИМИЗАЦИЯЛАУ
DOI:
https://doi.org/10.52269/SEPT2631204Кілт сөздер:
дизельді қозғалтқышы, турбокомпрессор, кіріс бағыттаушы аппарат, шабуыл бұрышы, тиімділік, отын үнемділігі, заряд тығыздығыАңдатпа
Берілген зерттеу ММЗ Д-245.9 дизельді қозғалтқышының пайдалану тиімділігін турбонаддув жүйесін жетілдіру арқылы арттыруға бағытталған. Зерттеу нысаны – ТКР 6.1 центробежді компрессоры, оның конструкциясы RU2293220C2 патенті негізінде әзірленген реттелетін кіріс бағыттаушы аппаратымен интеграциялау арқылы жаңғыртылған. Жұмыста ауа ағынының алдын ала бұралуының жұмыс дөңгелегінің қалақшааралық арналарындағы ағыс құрылымына және ағын бөлігіндегі энергия алмасу параметрлеріне әсерін бағалау үшін математикалық модельдеу, термодинамикалық талдау және CFD-модельдеу әдістері қолданылды. Анықталғандай, компрессордың штаттық геометриясы номиналдық режимде +12,85° критикалық шабуыл бұрышымен сипатталады, бұл ағынның үзілуін, гидравликалық шығындардың өсуін және адиабаталық пайдалы әсер коэффициентінің төмендеуін туындатады. Параметрлік оңтайландыру нәтижесінде кіріс бағыттаушы аппарат қалақшаларының ұтымды орнату бұрышы (45°) айқындалды, ол ағынның соққысыз кіруін, ағыс құрылымының тұрақтануын және адиабаталық ПӘК-тің 16,1%-ға артуын қамтамасыз етеді. Термодинамикалық есептеулер наддув ауасының температурасының 16,7 К-ге төмендеуін және оның тығыздығының 0,65%-ға артуын көрсетті. Торапты кешенді аэродинамикалық жетілдіру қозғалтқыштың тиімді қуатын 5,4%-ға арттырып, меншікті отын шығынын 2,4%-ға төмендетуді қамтамасыз етеді, бұл әртүрлі климаттық жағдайларда пайдаланылатын көлік және ауыл шаруашылығы машиналары үшін жүргізілген зерттеулердің ғылыми жаңалығы мен практикалық маңыздылығын растайды.

