СУАРУ ЖҮЙЕЛЕРІНЕ КЕШЕНДІ ШОЛУ: ТОПЫРАҚ ЫЛҒАЛДЫЛЫҒЫНЫҢ ДАТЧИКТЕРІ, IoT БАЙЛАНЫСЫ ЖӘНЕ ШЕШІМ ҚАБЫЛДАУДЫҢ ИНТЕЛЛЕКТУАЛДЫҚ МОДЕЛЬДЕРІ

Аңдатпа

Мақалада «ақылды» суару жүйелеріне кешенді шолу ұсынылады, онда топырақ ылғалдылығының негізгі датчиктері, атмосфералық және өсімдікке бағытталған сенсорлар түрлері, сондай-ақ оларды калибрлеу және далалық өлшеу желілеріне біріктіру әдістері талданады. Арнайы назар IoT байланыс технологияларының, LoRaWAN, NB-IoT, Wi-Fi, ZigBee және BLE, ауылшаруашылық жағдайларына арналған ауқымды әрі энергия тиімді желілік архитектураларды құрудағы рөліне аударылады. Сонымен бірге топырақ ылғалдылығын өлшеудің заманауи технологиялары қарастырылады. Мақалада суаруды автоматтандыруға қолданылатын есептеу платформалары мен контроллерлердің негізгі сыныптары да сипатталады. Шешім қабылдау тәсілдерінің негізгі түрлері талданады: су балансы мен булануды есептеу модельдері (ET₀, Kc), шекті логикалық алгоритмдер, ережеге негізделген шешім қабылдауды қолдау жүйелері, сондай-ақ машиналық оқыту, нейрондық желілер және гибридті модельдерге сүйенетін қазіргі болжамдау әдістері. Әртүрлі технологиялық шешімдердің артықшылықтары мен шектеулерін салыстыруға, сондай-ақ олардың су ресурстарын тиімді пайдалану, пайдалану шығындарын азайту және климаттың өзгергіштігі жағдайында агроөндірістің тұрақтылығын арттыруға әсеріне ерекше мән беріледі. Шолу сенсор деректерін, физикалық модельдерді және жасанды интеллект алгоритмдерін біріктіретін гибридті IoT жүйелерінің ең жоғары әлеуетке ие екенін көрсетеді. Алынған нәтижелер дәлме-дәл суарудың заманауи жүйелерінің технологиялық базасы туралы толыққанды түсінік береді және болашақ зерттеулер мен практикалық енгізудің перспективалық бағыттарын айқындайды.