НАУРЫЗ РУХАНИ-АДАМГЕРШІЛІК ТӘРБИЕ МЕН ҰЛТТЫҚ БІРЕГЕЙЛІКТІҚАЛЫПТАСТЫРУ ҚҰРАЛЫ РЕТІНДЕ
DOI:
https://doi.org/10.52269/Кілт сөздер:
Наурыз, ұлттық болмыс, мәдени жады, рухани-адамгершілік тәрбие, идеология, салт-дәстүр, этнопедагогикаАңдатпа
Мақалада Наурыз мерекесі мәдени өмірдің терең негіздерін және қазіргі заманғы әлеуметтік-мәдени трансформация контексінде ұлттық бірегейліктің қалыптасу механизмдерін ашатын құбылыс ретінде философиялық тұрғыдан қарастырылады. Мереке тек тарихи қалыптасқан дәстүр ретінде ғана емес, сонымен қатар қайта жаңғыруын, уақыттың циклдік сипатын және адам өмірінің ғарыштық тәртіппен үйлесімділігін бейнелейтін символикалық ойлаудың ерекше түрі ретінде түсіндіріледі. Азаматтықты, патриотизмді дамытуға, мәдени әртүрлілікті құрметтеуге, тарихи жадыны сақтауға және ұлттық сананы нығайтуға ықпал ететін наурыздың тәрбиелік әлеуетіне ерекше назар аударылады. Осы тұрғыда Наурыз қоғамның құндылық негіздерін жүзеге асыруға және рухани тәжірибенің сабақтастығын қамтамасыз етуге қабілетті ұжымдық сананың көрінісі ретінде пайда болады. Оның символдық құрылымы өткен мен қазіргі, дәстүр мен модернизм, жеке және ұжымдық принцип арасындағы диалог кеңістігі ретінде ашылады. Қазіргі жаңғыру жағдайында мереке мағыналарының трансформациясына ерекше көңіл бөлінеді, мұнда тарихи мұра идеологиялық шектеулерсіз философиялық тұрғыдан қайта қаралады. Наурыз экзистенциалды және мәдени бағдар ретінде қарастырылып, қазіргі әлемнің ыдырауы жағдайында тұлғаның тұтастығын қалпына келтіруге ықпал етеді. Осылайша, ол жеке санадан ұжымдық тарихи жадқа дейінгі әлеуметтік шындықтың әртүрлі деңгейлері арасында делдалдық қызметін атқарады. Әдіснамалық тұрғыдан зерттеу мәдени антропология, герменевтика, мәдениет философиясы және бірегейлік теориясының тәсілдерін біріктіретін пәнаралық синтезге сүйенеді. Қорытындыда Наурызды мәдени егемендіктің символы, рухани өзін-өзі көрсету формасы және жаһандық сын-қатерлер жағдайында тұтас ұлттық сананы құрудың негізі ретінде философиялық рефлексия мен институционалдық қолдаудың қажеттілігі атап өтіледі.

