АҚМОЛА ОБЛЫСЫНЫҢ ДАЛА АЙМАҒЫ ЖАҒДАЙЫНДА ЖАЗДЫҚ БИДАЙ ЕГІСТІКТЕРІНДЕ ББЗ ҚОЛДАНУ АРҚЫЛЫ ГЕРБИЦИДТІК ӨҢДЕУЛЕРДІҢ ТИІМДІЛІГІН АРТТЫРУ ЖӘНЕ ПЕСТИЦИДТІК ЖҮКТЕМЕНІ ТӨМЕНДЕТУ

Авторлар

  • Аужанова Мария Асылхановна «Ш.Уәлиханов атындағы Көкшетау университеті» ҚеАҚ
  • Нургазиев Рашит Есенгельдиевич «Ш.Уәлиханов атындағы Көкшетау университеті» ҚеАҚ
  • Бекимова Гульжиян Бегалиевна «Ш.Уәлиханов атындағы Көкшетау университеті» ҚеАҚ
  • Аширов Амир Русланович «Ш.Уәлиханов атындағы Көкшетау университеті» ҚеАҚ

DOI:

https://doi.org/10.52269/SEPT2631174

Кілт сөздер:

жаздық бидай, арамшөптер, гербицид, беттік-белсенді зат, Витанолл, аз көлемді бүрку

Аңдатпа

Мақалада 2025–2026 жылдары Ақмола облысының дала аймағы жағдайында полимерлі жабыстырғышты пайдалану арқылы жұмыс сұйықтығының көлемін азайту кезінде гербицидтік өңдеудің тиімділігін бағалау бойынша жүргізілген екі жылдық зерттеулердің нәтижелері ұсынылған. Тәжірибеде жұмыс сұйықтығының шығыны 200, 100, 50 және 25 л/га болған кезде 0,5 л/га мөлшеріндегі 2,4-Д гербицидімен өңдеу, сондай-ақ 100 мл/га мөлшерінде Витанолл қосылған осыған ұқсас нұсқалар зерттелді. Зерттеудің мақсаты арамшөптермен күресудің жоғары тиімділігін сақтай отырып және ықтимал пестицидтік жүктемені төмендете отырып, жаздық бидай егістігін аз көлемді бүрку технологиясына көшіру мүмкіндігін анықтау болды. 100 мл/га мөлшерінде Витанолл суландырғышын қосқан кезде өңделетін бетті жұмыс ерітіндісінің тамшыларымен біркелкі жабу есебінен тиімділік 84–86%-ды құрады. Жұмыс сұйықтығының шығыны 100 л/га және Витанолл мөлшері 100 мл/га болған нұсқада жаздық бидай өнімділігінің 16,5%-ға сенімді артуы байқалды, ал жұмыс сұйықтығының шығыны дәл сондай, бірақ Витанолл қолданылмаған нұсқада бұл көрсеткіш 14,8%-ды құрады. Беттік-белсенді затты қолдану гербицидті енгізудің тиімді мөлшерін едәуір азайтуға, өңдеудің биологиялық тиімділігін арттыруға және шығындарды төмендетуге мүмкіндік беретіні анықталды. Алынған нәтижелер жаздық бидай егістігін аз көлемде бүрку кезінде полимерлі жабыстырғышты қолданудың перспективалы екенін көрсетеді. Әзірленген технологиялық тәсілдер өңірде дәнді дақылдарды өсіру барысында қарқынды өсімдік шаруашылығы тәжірибесіне енгізу үшін ұсынылатын болады.

Автор өмірбаяндары

  • Аужанова Мария Асылхановна, «Ш.Уәлиханов атындағы Көкшетау университеті» ҚеАҚ

    ауыл шаруашылық ғылымдарының кандидаты, ауыл шаруашылығы және биоресуртар кафедрасының қауымдастырылған профессоры

  • Нургазиев Рашит Есенгельдиевич, «Ш.Уәлиханов атындағы Көкшетау университеті» ҚеАҚ

    ауыл шаруашылық ғылымдарының кандидаты, ауыл шаруашылығы және биоресуртар кафедрасының қауымдастырылған профессоры

  • Бекимова Гульжиян Бегалиевна , «Ш.Уәлиханов атындағы Көкшетау университеті» ҚеАҚ

    PhD доктор, ауыл шаруашылығы және биоресуртар кафедрасының қауымдастырылған профессоры

  • Аширов Амир Русланович, «Ш.Уәлиханов атындағы Көкшетау университеті» ҚеАҚ

    магистрант, ауыл шаруашылығы және биоресуртар кафедрасы

Қосымша файлдар

Жарияланды

2026-10-02

Журналдың саны

Бөлім

Ауыл шаруашылығы ғылымдары