ЗЕРТХАНАЛЫҚ ЖАҒДАЙДА TRYPANOSOMA EQUIPERDUM ШТАММЫНЫҢ ЖИНАҚТАЛУ КИНЕТИКАСЫН ТАЛДАУ
DOI:
https://doi.org/10.52269/22266070_2025_1_30Кілт сөздер:
трипаносомоз, су ауру, trypanosoma equiperdum, паразитология, жинақтау кинетикасы, модельдеу, зертханалық жануарларАңдатпа
Жылқы трипаносомозы - бұл trypanosoma тұқымдасының паразиттері, атап айтқанда Trypanosoma equiperdum және Trypanosoma evansi тудыратын жұқпалы ауру. Бұл ауру жылқыларға және жылқы тұқымдасының басқа мүшелеріне (есектер, қашырлар, зебралар) тән. Трипаносомоз жыныстық қатынас арқылы жұғады, бұл оны басқа трипаносомоздардан ерекшелендіреді, өйткені олар әдетте жәндіктердің шағуымен беріледі.
Жүргізілген зерттеулердің нәтижесінде салмағы 17 грамм және одан көп салмағы бар тышқандарда бөлме температурасын (±22℃) қолданған кезде ең жоғары концентрация 110 000 трипаносом/см3 болды. Салмағы 16 грамм тышқандарда трипаносомалардың ең жоғары концентрациясы 90 000 трипаносомалар/см3 болды. Салмағы 15 грамм тышқандарда трипаносомалардың ең жоғары концентрациясы 46000 трипаносомалар/см3 болды. Сондай-ақ, термостатты (±30℃) қолданған кезде салмағы 17 грамм және одан үлкен тышқандарда трипаносомалардың ең жоғары концентрациясы 97 200 трипаносомалар/см3 болды, бірақ тышқандар өледі инфекциядан кейін 72 сағатқа жетпей. Салмағы 16 грамм тышқандарда трипаносомалардың ең жоғары концентрациясы 120 000 трипаносомалар/см3 болды. Салмағы 15 грамм тышқандарда трипаносомалардың ең жоғары концентрациясы 90 000 трипаносомалар/см3 болды. Алынған мәліметтерге сүйене отырып, қоршаған ортаның жоғары температурасы және дене салмағының жоғарылауы паразиттік массаның тез жиналуына мүмкіндік береді, бірақ бұл көрсеткіштердің асып кетуі қажетті нәтижеге қол жеткізуге мүмкіндік бермей, өлімнің тым жылдам болуына әкеледі.
Trypanosoma equiperdum штаммының жинақталу кинетикасын талдау үшін паразитологиялық, биохимиялық және статистикалық зерттеу әдістері қолданылды.
Зерттеу нәтижелері трипаносомаларды сәтті өсіру үшін нақты жағдайларды анықтаудың маңыздылығын көрсетеді, бұл осы паразиттердің биологиясын әрі қарай зерттеу және олар тудыратын ауруларды диагностикалау және бақылау әдістерін әзірлеу үшін қолданбалы маңызы бар.