МАЛ ШАРУАШЫЛЫҒЫ ҚАЛДЫҚТАРЫН ҚАЙТА ӨҢДЕУДІҢ ТЕХНОЛОГИЯЛЫҚ СХЕМАСЫН ЖОБАЛАУ
DOI:
https://doi.org/10.52269/22266070_2025_1_188Кілт сөздер:
энергия, биогаз, көзі, энергия сыйымдылығы, зерттеуАңдатпа
Мақалада мал шаруашылығы қалдықтарын қайта өңдеудің технологиялық моделін әзірлеу мәселесі қарастырылған. Мал шаруашылығы қалдықтарын өңдеу мәселесін талдау көрсеткендей, қалдықтар – өңделмеген көң қоршаған ортаға теріс әсер етеді, топырақтың улануын тудырады, ауаны, жер асты суларын ластайды және жұқпалы аурулардың көзі болып табылады. Аммиак - мал шаруашылығынан келетін ең көп таралған ластаушы заттардың бірі. Бұл газ жануарлар шығаратын көң мен зәр сияқты органикалық қалдықтардың ыдырау процесінде пайда болады. Ол атмосфераның төменгі қабаттарында жиналуға қабілетті, бұл экожүйеге де, адам денсаулығына да қауіп төндіреді. Мал шаруашылығы қалдықтарының құрамын талдау көрсеткендей, мал қалдықтары органикалық және минералды заттардың құнды көзі болып табылады және олардан тиісті өңдеу арқылы құнды өнімдер - тыңайтқыштар мен қосымша энергия - биогаз алуға болады. Қалдықтарды өңдеу үшін төрт модульден тұратын технологиялық кешен схемасы ұсынылған. Сондай-ақ, метаногенез процесінде пайда болатын шламды байыту, содан кейін түйіршіктеу арқылы жоғары сапалы тыңайтқыштар алу үшін модульді енгізу көзделеді. Қолданыстағы әдістер мен технологияларды салыстырмалы талдау негізінде мал шаруашылығы кешендерінде биогаз бен органоминералды тыңайтқыштарды алудың оңтайлы технологиялық схемасы әзірленіп, ұсынылды.