ҰСАҚ ҮЙ ЖАНУАРЛАРЫНЫҢ СОЗЫЛМАЛЫ БҮЙРЕК ЖЕТКІЛІКСІЗДІГІНДЕГІ МОРФОЛОГИЯЛЫҚ ЖӘНЕ ФУНКЦИОНАЛДЫҚ ӨЗГЕРІСТЕР
DOI:
https://doi.org/10.52269//22266070_2025_1_79Кілт сөздер:
мысық, бүйрек, биохимиялық қан анализі, клиникалық қан анализі, ультрадыбыстық, морфологиялық, функционалдыАңдатпа
Мақалада мысықтарда созылмалы бүйрек жеткіліксіздігі кезінде пайда болатын морфологиялық және функционалдық өзгерістер қарастырылады. Созылмалы бүйрек жеткіліксіздігінің әртүрлі кезеңдеріндегі мысықтардың клиникалық және биохимиялық қан мен зәр көрсеткіштерін талдау, сондай-ақ бүйректерінің ультрадыбыстық зерттеуі жүргізілді. Нәтижесінде аурудың үдеуін көрсететін негізгі көрсеткіштер анықталды: креатинин мен мочевинаның деңгейінің жоғарылауы, бүйрек тінінің эхогенділігінің күшеюі және бүйрек құрылымының өзгеруі. Зерттеу нәтижелері бойынша клиникаға түскен 1550 жануардың 203-інен (13,1%) созылмалы бүйрек аурулары анықталды. Аурудың үдеген кезеңіндегі жануарларда мочевина деңгейі 59,28 ммоль/л-ге, ал креатинин деңгейі 612,53 мкмоль/л-ге жетіп, бұл көрсеткіштер нормадан айтарлықтай жоғары екенін және бүйрек қызметінің бұзылғанын көрсетеді. Морфологиялық тұрғыдан бұл жануарларда сол жақ бүйректің көлемі 34,5 × 19,0 × 21,1 мм-ге дейін кішірейіп, оның көлемінің азайғанын көрсетеді. Сол жақ бүйректің қыртыс қабатының қалыңдығы 2,7 мм-ге дейін жұқарып, бұл созылмалы қабыну мен тіннің атрофиясын білдіреді. Оң жақ бүйректегі өзгерістер азырақ байқалып, оның мөлшері 33,9 × 20,1 × 18,9 мм болды, ал қыртыс қабатының қалыңдығы қалыпты деңгейде – 3,4 мм болып сақталды. Бұл өзгерістер бүйректің сүзу қызметінің бұзылуымен қатар жүріп, уақытылы диагностика мен емдеуді қажет етеді.