ЖАСАНДЫ ИНТЕЛЛЕКТ ЖӘНЕ МАМАНДЫҚТАРДЫҢ БОЛАШАҒЫ: ОҚУШЫЛАРМЕН КӘСІБИ БАҒДАР БЕРУ ЖҰМЫСЫНЫҢ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ

Аңдатпа

Мақала жасанды интеллект (ЖИ) технологияларының еңбек нарығына әсерін талдауға және осы жағдайларда мектеп оқушыларына кәсіби бағдар беру жұмысының ерекшеліктерін қарастыруға бағытталған. Зерттеудің өзектілігі автоматтандыру мен жасанды интеллектінің кеңінен енгізілуі нәтижесінде кәсіби талаптардың жылдам өзгеруіне жастарды бейімдеу қажеттілігінің артуымен айқындалады. Зерттеудің мақсаты – тез өзгеріп жатқан еңбек нарығы жағдайында мектеп оқушыларының саналы және тиімді кәсіби таңдауы үшін ЖИ-ді кәсіби бағдар беруде пайдаланудың перспективалық бағыттарын айқындау. Әдіснамалық негіз ретінде кәсіби бағдар және жасанды интеллект жөніндегі әдебиеттерге теориялық талдау, сондай-ақ авторлық «Жасанды интеллектінің мамандықтарға ықпалы» сауалнамасы арқылы Астана қаласының 133 оқушысына жүргізілген зерттеу алынған. Зерттеу нәтижелері оқушылардың ЖИ-дің еңбек нарығына ықпалын түсінетінін, автоматтандыруға бейім мамандықтарды ажырата алатынын, сондай-ақ ЖИ-мен жұмыс істеу дағдыларын, креативтілікті, бейімділікті, сыни ойлауды және коммуникациялық қабілеттерді талап ететін жаңа мамандықтардың пайда болуын атап өткенін көрсетті. Жаңадан қалыптасып келе жатқан және жойылып бара жатқан мамандықтарды талдау кәсіби бағдар беру жұмысын жаңартудың негізгі бағыттарын анықтауға мүмкіндік берді: қызығушылықтар мен қабілеттерді өзіндік бағалауға арналған интерактивті ЖИ-құралдарын енгізу, перспективалы мамандықтармен таныстыру, адам мен ЖИ өзара әрекеттесуі үшін қажетті құзыреттер мен жұмсақ дағдыларды дамыту. Зерттеу қорытындылары кәсіби бағдар берудің ерте мектеп жасынан басталатын, білім беру және цифрлық тәсілдерді, соның ішінде ЖИ құралдарын пайдалануды қамтитын көпқұрамды және үздіксіз процесс болуы қажеттігін көрсетеді. Ұсынылған ұсыныстар жылдам өзгеретін экономика жағдайында оқушылардың саналы кәсіби таңдауын қалыптастыруға ықпал етеді.