АҚМОЛА ЖӘНЕ ҚАРАҒАНДЫ ОБЛЫСТАРЫНЫҢ ҚҰРҒАҚ ДАЛА АЙМАҒЫНДА ОТАНДЫҚ ЖӘНЕ ШЕТЕЛДІК СЕЛЕКЦИЯДАҒЫ ЖАЗДЫҚ ЖҰМСАҚ БИДАЙ СОРТТАРЫ МЕН БУДАНДАРЫНЫҢ САНДЫҚ БЕЛГІЛЕРІН БАҒАЛАУ

Аңдатпа

Зерттеуде Ақмола және Қарағанды облыстарының құрғақ дала аймақтарында өсірілген жаздық жұмсақ бидайдың сорттары мен будандары бағаланды. Мақсат – өңірдің климаттық жағдайларына бейімделген және жоғары өнімді генотиптерді анықтау. Талдау негізгі селекциялық көрсеткіштер бойынша жүргізілді: масақ ұзындығы, масақтың дәнмен толуы, масақтан алынатын дән массасы, масақшалар саны және жалпы өнімділік.

Ақмола облысында ерте пісетін топ ішінде ең жоғары өнімді Линия 1617 ае9 сорты көрсетті (396,6 г/м²). Орташа пісетін топта Xi Chun 911 сорты ерекшеленіп, оның өнімділігі 357,6 г/м² болды. Кеш пісетін топта ең жоғары өнімділік Long Chun 31 сортында анықталды – 458,4 г/м². Қарағанды облысында Лютесценс 13-15 және Фаворит сорттары тұрақты өнімділік көрсетті (257 г/м²). Орташа пісетін топ ішінде ең өнімді сорт Лютесценс 2223 болды (259 г/м²). Сонымен қатар, болашақ селекция үшін жоғары әлеуетке ие будан комбинациялары анықталды: Силантий × Фаворит, Челяба 80 × Қарағанды 31 және Қарағанды 30 × Новосібір 31. Алынған нәтижелер зерттелген материалдың жоғары өнімді жаздық жұмсақ бидай сорттарын шығаруда маңызды бастапқы материал бола алатынын дәлелдейді.