IN VITRO жағдайында микроклоналды көбейту кезінде COTONEASTER MELANOCARPUS аналық өсімдіктерінің фитосанитарлық бағалануы

Аңдатпа

Мақалада Cotoneaster melanocarpus өсімдігін in vitro жағдайында микроклоналды көбейту барысында аналық өсімдіктердің фитосанитарлық жағдайына кешенді баға берілді. Зерттеу нәтижелері визуалды сау көрінетін аналық материалдың едәуір бөлігінде жасырын микробиологиялық контаминация болатынын көрсетті, бұл биотехнологиялық көбейту тиімділігін төмендететін негізгі факторлардың бірі болып табылады. Атап айтқанда, өсімдіктердің 28–32 %-ында латентті микрофлора анықталып, оның in vitro культивирлеудің бастапқы кезеңдерінде белсенетіні дәлелденді. Культураны инициациялау кезеңінде стандартты беткі стерилизация әдістері қолданылғанына қарамастан, экспланттардың контаминация деңгейі 30–35 % құрады, бұл инфекцияның негізінен эндогенді сипатта екенін көрсетеді және оның толық жойылуының күрделілігін дәлелдейді. Микроөркендерді ½ MS қоректік ортасында 0,5 мг/л индолилмай қышқылымен (IBA) өсіру жоғары тиімділік көрсетті: тамырлану деңгейі 82–88 % болып, әрбір өркенде орта есеппен 3–4 морфологиялық қалыпты тамыр түзілді. Алынған нәтижелер микроклоналды көбейтудің тиімділігі аналық өсімдіктердің фитосанитарлық жағдайымен тікелей байланысты екенін дәлелдейді. Алдын ала фитосанитарлық скрининг жүргізу in vitro мәдениеттердің шығынын азайтып, клондық ұрпаққа инфекцияның берілуін болдырмауға мүмкіндік береді. Зерттеу нәтижелері орман шаруашылығы мен сәндік көгалдандыру үшін сапалы және фитосанитарлық қауіпсіз отырғызу материалын алуда практикалық маңызға ие.