АҚМОЛА ОБЛЫСЫНЫҢ ШОҚЫЛЫ ЖАЗЫҚ АЙМАҒЫ ЖАҒДАЙЫНДА ПІШЕНДЕМЕ ДАЙЫНДАУ ҮШІН БІРЖЫЛДЫҚ ДАҚЫЛДАРДЫң қоспасын СЕБУ

Авторлар

  • Байтеленова Алия Аскеровна «С.Сейфуллин атындағы Қазақ агротехникалық зерттеу университеті» КеАҚ
  • Байдалин Марден Ерсаинович «Ш.Уәлиханов атындағы Көкшетау университеті» КеАҚ
  • Стыбаев Гани Жасымбекович «С.Сейфуллин атындағы Қазақ агротехникалық зерттеу университеті» КеАҚ
  • Diri Kelvin Harrison «С.Сейфуллин атындағы Қазақ агротехникалық зерттеу университеті» КеАҚ

DOI:

https://doi.org/10.52269/SKVC2621107

Кілт сөздер:

пішендеме, сұлы, арпа, бұршақ, ноғатық, өнімділік

Аңдатпа

Мақалада Ақмола облысының ұсақ шоқылы-жазық аймағы жағдайында біржылдық дақылдарды бірлесіп себудің пішендеме алудағы тиімділігін бағалауға бағытталған кешенді зерттеулердің нәтижелері ұсынылған. Жұмыстың негізгі мақсаты бұршақ және астық тұқымдас дақылдардың оңтайлы үйлесімдерін анықтау ғана емес, сонымен қатар «Лидер С» препаратымен жапырақ арқылы өңдеудің өсімдіктердің биометриялық көрсеткіштеріне, олардың өсуі мен дамуына, өнімділігіне және алынатын мал азығы массасының сапасына әсерін зерттеу болды. Тәжірибе барысында әртүрлі дақылдардың (сұлы, арпа, бұршақ, сиыржоңышқа) бинарлық қоспалары, сондай-ақ дара дақылдар егілген бақылау нұсқалары орналастырылды.

Жүргізілген бақылаулар зертханалық және далалық өнгіштікті, өсімдіктердің тығыздығын, биіктігін, жапырақтылығын, фенологиялық даму кезеңдерін бағалауды, сондай-ақ жасыл массаның өнімділігі мен қоректік құндылығын талдауды қамтыды. Зерттеу нәтижелері бұршақ-астық қоспаларын қолдану дара егістермен салыстырғанда өнімділікті 30–90 % арттыратынын көрсетті. Сонымен қатар, «Лидер С» препаратын қолдану өсімдіктердің сақталуын жақсартып, өнімділікті 4,7–7,7 % арттырды. Ең жоғары өнімділікті бұршақ пен арпа қоспасы көрсетіп, 201 ц/га дейін өнім берді. Алынған нәтижелер аралас егістерді енгізу мал азықтық базаны қалыптастырудың тиімді әрі тұрақты тәсілі екенін дәлелдейді.

Автор өмірбаяндары

  • Байтеленова Алия Аскеровна, «С.Сейфуллин атындағы Қазақ агротехникалық зерттеу университеті» КеАҚ

    ауылшаруашылығы ғылымдарының кандидаты, қауымдастырылған профессор, «Өсімдік шаруашылығы» ББ тобының жетекшісі

  • Байдалин Марден Ерсаинович, «Ш.Уәлиханов атындағы Көкшетау университеті» КеАҚ

    PhD, қауымдастырылған профессор, ғылым және технологияларды коммерциялизациялау департаментінің жетекшісі

  • Стыбаев Гани Жасымбекович, «С.Сейфуллин атындағы Қазақ агротехникалық зерттеу университеті» КеАҚ

    ауылшаруашылығы ғылымдарының кандидаты, профессор, «Өсімдік шаруашылығы» ББ тобы

  • Diri Kelvin Harrison, «С.Сейфуллин атындағы Қазақ агротехникалық зерттеу университеті» КеАҚ

    «Органикалық егіншілік» БББ 2 курс докторанты

Қосымша файлдар

Жарияланды

2026-07-03

Журналдың саны

Бөлім

Ауыл шаруашылығы ғылымдары