МЕДИЦИНАЛЫҚ АҚПАРАТТЫҚ ЖҮЙЕЛЕРДІ ПАЙДАЛАНУДЫҢ МӘСЕЛЕЛЕРІ МЕН ПЕРСПЕКТИВАЛАРЫ ЖӘНЕ ОЛАРДЫҢ ЭКОНОМИКАЛЫҚ САЛДАРЫ: ПАЙДАЛАНУШЫ ТӘЖІРИБЕСІН САПАЛЫ ТАЛДАУ

Авторлар

  • Нурпеисов Е. Р. Қазақ технология және бизнес университеті
  • Трифонова Мария Федотовна Халықаралық Ауылшаруашылық Білім Академиясы
  • Ахметов Бахытжан Сражатдинович Қазақ технология және бизнес университеті

DOI:

https://doi.org/10.52269/SRDG2611261

Кілт сөздер:

Медициналық ақпараттық жүйелер, денсаулық сақтауды цифрландыру, пайдаланушы тәжірибесі, тақырыптық талдау, цифрлық денсаулық сақтау

Аңдатпа

Денсаулық сақтауды цифрландыру медициналық қызметтердің сапасын, басқару тиімділігін және медициналық көмектің қолжетімділігін арттырудың негізгі факторларының бірі ретінде қарастырылады. Медициналық ақпараттық жүйелерді белсенді енгізуге қарамастан, оларды практикалық қолдану бірқатар ұйымдастырушылық және пайдаланушылық қиындықтармен ұласуда. Бұл зерттеудің мақсаты — пайдаланушы тәжірибесін сапалы талдау негізінде медициналық ақпараттық жүйелерді пайдаланушылардың негізгі мәселелері мен күтілетін нәтижелерін анықтау.

Зерттеу сапалы барлау дизайны аясында орындалды. Мәліметтерді жинау медицина қызметкерлерін, пациенттерді және ИТ-мамандарды қоса алғанда, 21 қатысушымен жартылай құрылымдалған сұхбат әдісі арқылы жүзеге асырылды. Мәліметтерді талдау индуктивті тақырыптық талдауды қолдану арқылы жүргізілді.

Ұйымдастырушылық және технологиялық әсерлерден бөлек, денсаулық сақтауды цифрландырудың айқын экономикалық өлшемі бар. Медициналық ақпараттық жүйелерді енгізу инфрақұрылымға, бағдарламалық қамтамасыз етуге, персоналды оқытуға және цифрлық шешімдерді сүйемелдеуге бағытталған айтарлықтай инвестициялармен байланысты. Сонымен қатар, күтілетін экономикалық тиімділік транзакциялық шығындарды азайтуды, басқару процестерін оңтайландыруды, медициналық персоналдың еңбек өнімділігін арттыруды және медициналық ұйымдардың ресурстарын тиімдірек пайдалануды қамтиды.

Зерттеу нәтижесінде бес негізгі тақырып анықталды: медициналық ақпараттық жүйелердің фрагментациясы және деректердің қайталануы, интерфейстердің ыңғайлылық мәселелері, жүйелердің шектеулі аналитикалық мүмкіндіктері, медициналық деректердің сенімділігі мен қауіпсіздігі мәселелері, сондай-ақ бірыңғай интеграцияланған цифрлық платформаны құруды күту. Алынған нәтижелер медициналық ақпараттық жүйелердің тиімділігі тек технологиялық сипаттамалармен ғана емес, сонымен қатар олардың пайдаланушылардың қажеттіліктеріне сәйкестік деңгейімен де анықталатынын көрсетеді.

Зерттеудің практикалық маңыздылығы алынған тұжырымдарды медициналық ақпараттық жүйелерді әзірлеу және жетілдіру, пайдаланушыға бағытталған дизайнды енгізу және денсаулық сақтаудың интеграцияланған цифрлық экожүйелерін қалыптастыру кезінде пайдалану мүмкіндігінде жатыр. Зерттеу нәтижелері денсаулық сақтау жүйесін цифрлық трансформациялау кезінде пайдаланушы перспективасын ескерудің маңыздылығын көрсетеді.

Автор өмірбаяндары

  • Нурпеисов Е. Р., Қазақ технология және бизнес университеті

    магистранты

  • Трифонова Мария Федотовна, Халықаралық Ауылшаруашылық Білім Академиясы

    МААО президенті, МААО академигі, биология ғылымдарының кандидаты, ауыл шаруашылығы ғылымдарының докторы, профессор, Гёделев (Венгрия) және Санкт-Петербург аграрлық университеттерінің құрметті докторы

  • Ахметов Бахытжан Сражатдинович, Қазақ технология және бизнес университеті

    ҚР Ұлттық инженерлік академиясының (ҚР ҰИА) академигі, техника ғылымдарының докторы, профессор

Қосымша файлдар

Жарияланды

2026-04-02

Журналдың саны

Бөлім

Экономикалық ғылымдар