ҚОСТАНАЙ ОБЛЫСЫНДАҒЫ МАЛ ШАРУАШЫЛЫҒЫ ҚОРА-ЖАЙЛАРЫНДА ЗООФИЛЬДІ  ШЫБЫНДАРҒА ҚАРСЫ ДЕЗИНСЕКЦИЯЛЫҚ ІС-ШАРАЛАРДЫҢ ЭКОНОМИКАЛЫҚ ТИІМДІЛІГІ

Авторлар

  • Шамгунов Нұрсұлтан Айтбайұлы «Ахмет Байтұрсынұлы атындағы Қостанай өңірлік университеті» КЕАҚ
  • Аубакиров Марат Жаксылыкович «Ахмет Байтұрсынұлы атындағы Қостанай өңірлік университеті» КЕАҚ
  • Еренко Евгения Николаевна «Ахмет Байтұрсынұлы атындағы Қостанай өңірлік университеті» КЕАҚ
  • Шарипова Айгерим Аманбайкызы «Ахмет Байтұрсынұлы атындағы Қостанай өңірлік университеті» КЕАҚ

DOI:

https://doi.org/10.52269/SKVC2621067

Кілт сөздер:

шыбындар, жас ірі қара мал, зақымдану, жәндіктер, дезинсекция, тиімділік

Аңдатпа

Мақалада жас мал қораларында «Дельцид» инсектицидін қолдану арқылы дезинсекциялау және деларвациялаудың экономикалық тиімділігінің нәтижелері келтірілген. Экономикалық әсерін анықтау үшін алдымен зоофильді шыбындарға қарсы өңдеуден бұрын және кейін жас малдың өнімділігі туралы деректер жиналды. Абдибеков шаруа қожалығының аумағы мен қора-жайларында жануарларды шыбындардың алты түрі мазалап отырғаны анықталды: төрт тұқымдастың бес түріне жататын Musca domestica L., Muscina stabulans FII., Fannia canicularis L., Calliphora vicina, Calliphora uralensis және Sarcophaga carnaria. Жануарлар болмаған кезде қора-жайларда шыбындарды бақылау 0,04% және 0,25% концентрациядағы Дельцид қосылған Колорадо қолдық аспалы бүріккіш пайдаланып, сіңірмейтін және сіңіретін беттерге 50 және 100 мл/м² сулы эмульсия шашылды. Ішкі қабырғалар, терезелер және кіреберіс қақпалары өңделді.

Сонымен қатар, шыбындардың көбею орындары деларвацияланды. Бұған дейін субстрат дернәсілдерінің саны анықталды, орташа есеппен 197 дана/кг-ға жетті. Делцид бұзау қорасындағы сабан төсеніштері мен көң жиналатын жерлерді 2 л/м² жылдамдықпен өңдеу үшін 0,06% (белсенді ингредиент) концентрациясында қолданылды. Өңдеуден кейінгі күні субстраттың бір кг-на 29 тірі дернәсіл анықталды, бұл емдеу тиімділігінің 85,2%-ды құрағанын көрсетеді. Тәжірибелік бұзау қораларында жүргізілген дезинсекция және жойылып кетуден арылу ет өнімділігінің төмендеуіне жол бермеді, оны Ждановка ауылындағы бақылау қорасындағы бұзау өнімділігімен салыстырғанда 16,5%-ға арттырды.

Автор өмірбаяндары

  • Шамгунов Нұрсұлтан Айтбайұлы , «Ахмет Байтұрсынұлы атындағы Қостанай өңірлік университеті» КЕАҚ

    ветеринария ғылымдарының магистрі, ветеринарлық медицина кафедрасының PhD докторанты

  • Аубакиров Марат Жаксылыкович, «Ахмет Байтұрсынұлы атындағы Қостанай өңірлік университеті» КЕАҚ

    PhD докторы, ветеринариялық медицина кафедрасы қауымдастырылған  профессоры

  • Еренко Евгения Николаевна, «Ахмет Байтұрсынұлы атындағы Қостанай өңірлік университеті» КЕАҚ

    PhD докторы, ветеринариялық медицина кафедрасы қауымдастырылған  профессоры

  • Шарипова Айгерим Аманбайкызы, «Ахмет Байтұрсынұлы атындағы Қостанай өңірлік университеті» КЕАҚ

    ветеринария ғылымдарының магистрі, ветеринарлық медицина кафедрасының PhD докторанты

Қосымша файлдар

Жарияланды

2026-07-03

Журналдың саны

Бөлім

Ветеринарлық ғылымдар