ЗЕРТХАНАЛЫҚ ТЫШҚАНДАРДЫҢ КӨКБАУЫРЫНДА BRUCELLA MELITENSIS 16M ШТАМЫНЫҢ БАКТЕРИАЛДЫҚ ЖҮКТЕМЕСІН ЗЕРТТЕУ

Авторлар

  • Алпысбаева Сабира Егизбаевна «Биологиялық қауіпсіздік проблемаларының ғылыми-зерттеу институты» ЖШС
  • Сармыкова Махпал Кенжеевна «Биологиялық қауіпсіздік проблемаларының ғылыми-зерттеу институты» ЖШС
  • Әбдімұхтар Азамат Рүстемұлы «Биологиялық қауіпсіздік проблемаларының ғылыми-зерттеу институты» ЖШС
  • Еспембетов Болат Аманбаевич «Биологиялық қауіпсіздік проблемаларының ғылыми-зерттеу институты» ЖШС

DOI:

https://doi.org/10.52269/SEPT2631025

Кілт сөздер:

Brucella melitensis, көкбауыр, бактериалдық жүктеме, ақ зертханалық тышқандар, эксперименттік модель, КТБ, Rev-1

Аңдатпа

Бруцеллез Қазақстан Республикасындағы аса маңызды зооноздық инфекциялардың бірі болып қала береді, бұл арнайы профилактика құралдарын доклиникалық бағалауға арналған стандарт­талған эксперименттік модельдердің қажеттілігін айқындайды. Зерттеудің мақсаты – зертха­налық тышқандарды Brucella melitensis-пен эксперименттік жұқтыру кезінде көкбауырдағы бакте­риалдық жүктемені сандық анықтауға арналған бактериологиялық әдістің қайта өндірулілігін бағалау болып табылады. Эксперимент 2025 жылдың қазан айында «БҚПҒЗИ» ЖШС микробиология зертханасында салмағы 18-20 г ақ зертханалық аналық тышқандарда (n = 6) жүргізілді; жануарлар B. melitensis 16M суспензиясымен 2 × 105 КТБ/0,1 мл дозада іш қуысына жұқтырылды. Бақылау тобын (n = 3) стерильді физиологиялық ерітінді енгізілген интактілі жануарлар құрады. Бактериалдық жүктеме жұқтырудан кейінгі 15-тәулікте көкбауыр гомогенатын сандық себу әдісімен, КТБ санау және тіннің бір грамына қайта есептеу арқылы анықталды. Бөлініп алынған изоляттарды Rev-1 вакциналық штаммынан ажырату стрептомицин мен пенициллин қосылған қоректік орталардағы өсу сипаты бойынша жүргізілді. Барлық жағдайларда органның қоздырғышпен колонизациясы тіркелді. Орташа бактериалдық жүктеме 1,92 × 105 ± 0,29 × 105 КТБ/мл құрады, жеке көрсеткіштер 1,5 × 105-тен 2,3 × 105 КТБ/мл аралығында болды (вариация коэффициенті 14,9 %); бақылау тобындағы жануарларда микроорганизмдердің өсуі байқалмады. Бөлінген колониялардың морфоло­гиялық және дақылдық сипаттамалары B. melitensis 16M-ге тән белгілерге сәйкес келді. Алынған нәтижелер қолданылған бактериологиялық әдістің қайта өндірулілігін және оны доклиникалық зерттеулерде қолдану мүмкіндігін растайды.

Автор өмірбаяндары

  • Алпысбаева Сабира Егизбаевна, «Биологиялық қауіпсіздік проблемаларының ғылыми-зерттеу институты» ЖШС

    ветеринария ғылымдарының кандидаты, «Микробиология» зертханасының аға ғылыми қызметкері

  • Сармыкова Махпал Кенжеевна, «Биологиялық қауіпсіздік проблемаларының ғылыми-зерттеу институты» ЖШС

    «Микробиология» зертханасының ғылыми қызметкері

  • Әбдімұхтар Азамат Рүстемұлы, «Биологиялық қауіпсіздік проблемаларының ғылыми-зерттеу институты» ЖШС

    «Микробиология» зертханасының ғылыми қызметкері

  • Еспембетов Болат Аманбаевич, «Биологиялық қауіпсіздік проблемаларының ғылыми-зерттеу институты» ЖШС

    корреспондент-автор, «Микробиология» зертханасының меңгерушісі

Қосымша файлдар

Жарияланды

2026-10-02

Журналдың саны

Бөлім

Ветеринарлық ғылымдар