ANIMAL WELFARE QUALITY ХАТТАМАСЫМЕН БІРЛЕСКЕН МАЛ ШАРУАШЫЛЫҒЫ НЫСАНЫНЫҢ ВЕТЕРИНАРИЯЛЫҚ-САНИТАРИЯЛЫҚ ЖАЙ-КҮЙІН МОНИТОРИНГІЛЕУ

Авторлар

  • Елеусизова Анара Ахмет Байтұрсынұлы атындағы Қостанай өңірлік университеті https://orcid.org/0000-0002-9323-7984
  • Кауменов Нурлан Сарсенбаевич «Ахмет Байтұрсынұлы атындағы Қостанай өңірлік университеті» КЕАҚ https://orcid.org/0000-0001-7282-9721
  • Батырбеков Асылбек Нурлыбекович «Ахмет Байтұрсынұлы атындағы Қостанай өңірлік университеті» КЕАҚ
  • Дюсембеков Санияз Канатович «Ахмет Байтұрсынұлы атындағы Қостанай өңірлік университеті» КЕАҚ

DOI:

https://doi.org/10.52269/SKVC2621021

Кілт сөздер:

ветеринариялық-санитариялық мониторинг, микроклимат, Welfare, халықаралық стандарттар

Аңдатпа

 

Қазіргі мал шаруашылығында жануарлардың әл-ауқатын (Animal Welfare) қамтамасыз ету саланың тұрақты дамуының негізгі бағыттарының біріне айналуда. WOAH (OIE) және басқа да ұйымдар әзірлеген халықаралық стандарттар ұстау жағдайларын, соның ішінде микроклимат параметрлерін қатаң бақылау қажеттілігіне баса назар аударады. Микроклиматтың бұзылуы жануарлар арасында аурушаңдықтың артуына, өнім сапасының төмендеуіне және экономикалық шығындарға әкелуі мүмкін. Ветеринариялық-санитариялық мониторинг Welfare халықаралық стандарттарына сәйкестікті қамтамасыз етудің маңызды құралы ретінде қарастырылады.

Мақалада заманауи мал шаруашылығы кешені базасында ірі қара малдың ветеринариялық-санитариялық мониторингі мен әл-ауқаты деңгейін бағалау нәтижелері ұсынылған. Зерттеулер санитариялық бақылаудың классикалық әдістерін Welfare Quality® халықаралық хаттамасымен біріктіруге негізделген. Жұмыс барысында бақылаудың маңызды нүктелері (БМН), соның ішінде микроклимат параметрлері, бақылау гигиенасы және жануарлардың этологиялық мәртебесі бойынша мәліметтерді цифрландыру жүргізілді. Бұл тәсілді қолдану дәстүрлі ветеринариялық тексеру кезінде анықталмайтын жасырын технологиялық тәуекелдерді анықтауға мүмкіндік берді. Мұндай технологияларды енгізудің аурулардың алдын алу, өндіріс тиімділігін арттыру және отандық өнімнің әлемдік нарықтағы позициясын нығайту үшін практикалық маңыздылығы атап өтіледі. Осылайша, жануарлардың ветеринариялық-санитариялық мониторингі қазіргі мал шаруашылығын дамытудың стратегиялық бағытына айналуда.

Автор өмірбаяндары

  • Елеусизова Анара, Ахмет Байтұрсынұлы атындағы Қостанай өңірлік университеті

    PhD, ветеринариялық санитария кафедрасының қауымдастырылған профессоры

  • Кауменов Нурлан Сарсенбаевич , «Ахмет Байтұрсынұлы атындағы Қостанай өңірлік университеті» КЕАҚ

    ветеринария ғылымдарының кандидаты, ветеринариялық санитария кафедрасының меңгерушісі

  • Батырбеков Асылбек Нурлыбекович, «Ахмет Байтұрсынұлы атындағы Қостанай өңірлік университеті» КЕАҚ

    ветеринария ғылымдарының кандидаты, Ауыл шаруашылығы ғылымдары факультеті деканының оқу ісі жөніндегі орынбасары

  • Дюсембеков Санияз Канатович, «Ахмет Байтұрсынұлы атындағы Қостанай өңірлік университеті» КЕАҚ

    магистр ветеринарных наук, преподаватель кафедры ветеринарной санитарии

Қосымша файлдар

Жарияланды

2026-07-03

Журналдың саны

Бөлім

Ветеринарлық ғылымдар