МӘДЕНИЕТАРАЛЫҚ БІЛІМ БЕРУ ЖАҒДАЙЫНДА ТІЛДІК ОҚУ БАҒДАРЛАМАСЫН ЖЕТІЛДІРУ: ХАЛЫҚАРАЛЫҚ ӘРІПТЕСТІК ТӘЖІРИБЕСІНЕН АЛЫНҒАН ТАЛДАУ

Аңдатпа

Бұл зерттеуде «Болашақ» бағдарламасының «500 ғалым» халықаралық тағылымдамасы алғашқы автордың Миннесота университетінің (UMN) Білім беру және адам дамуы колледжінің Visiting Scholars Program бағдарламасына қатысуы арқылы қазақ тілін оқыту бағдарламасын (Kazakh Language Course Curriculum, KLCC) жаңартуға қалай ықпал еткені қарастырылады. Зерттеу аралас әдістерге негізделген дәйекті дизайнды қолданды: сауалнама (n=30 студент; n=6 оқытушы), студенттермен жүргізілген тереңдетілген сұхбаттар (n=8) және оқу бағдарламаларын салыстырмалы талдау. Осы әдістер оқушылар қажеттіліктері, оқу бағдарламасындағы олқылықтар және басқа контекстерден тасымалдауға болатын педагогикалық тәжірибелерге қатысты үш зерттеу сұрағына жауап беруге мүмкіндік берді. Сауалнама нәтижелері қазіргі KLCC-ке қатысты айқын қанағаттанбаушылықты көрсетті (40% – қанағаттанбаған; 10% – қанағаттанған) және жақсартуға басым бағыттарды белгіледі: курстың практикалық қолданбалы мазмұнын күшейту (40%), кейбір дағдыларды тереңірек дамыту (20,6%) және практикалық жұмыстар мен топтық жобалар сияқты интерактивті әдістерді кеңейту (16,6%). Пайдалы деп танылған элементтер қатарында оқытудың әдістемелік тәсілдері (23%), бағалау рәсімдері (20%) және практикалық маңыздылығы (17%) аталды, ал 33% ешбір пайдалы аспектіні көрсетпеді. Сұхбат нәтижелері бұл тенденцияларды нақтылай түсіп, мәдени мазмұнның жеткіліксіздігі, пәнаралық байланыстардың шектеулілігі және интерактивті мүмкіндіктердің аздығын атап өтті. U-1 университетіндегі (атауы этикалық себептермен көрсетілмеген) KLCC және UMN-дегі ағылшын тілінің курстары (Beginning Reading & Composition; Grammar; Oral Skills) арасындағы салыстырмалы талдау бірнеше құрылымдық айырмашылықтарды анықтады: формативті бағалаудың кең қолданылуы, тілдік дағдыларды кезең-кезеңімен қалыптастырудың айқынырақ жүйесі және мәдени құзыреттілікті оқу процесіне айқын кіріктіру. Алынған деректер тізбегіне сүйене отырып, үш педагогикалық тұжырым жасалды: 1)кирилл графикасын меңгерген және меңгермеген студенттер үшін дифференциалды оқу траекторияларын әзірлеу қажеттілігі; 2) жиынтық емтихандарға сүйенетін модельдерден гөрі үздіксіз бағалау жүйелерін қолданудың тиімділігі; 3)мәдени контекстке негізделген аутентті коммуникативтік тапсырмалар аясын кеңейту.