ГОЛШТЕИН ТҰҚЫМДЫ СИЫРЛАРДЫҢ СҮТІНДЕГІ СОМАТИКАЛЫҚ ЖАСУШАЛАР МӨЛШЕРІ ЖӘНЕ ОНЫҢ ӨСІП ӨНУ ҚЫЗМЕТІМЕН БАЙЛАНЫСЫ

Аңдатпа

Бұл жұмыста голштеин тұқымды сиырлар сүтіндегі соматикалық жасушалар саны (SCC) зерттеліп, оның жануарлардың ұдайы өндіру қабілетімен байланысы бағаланды. Зерттеудің өзекті­лігі соматикалық жасушалар санының жоғарылауы желін саулығын, субклиникалық маститтің даму қаупін, сүт сапасының төмендеуін және сиырлардың репродуктивтік қызметінің бұзылуын сипат­тайтын маңызды көрсеткіштердің бірі болып табылуымен негізделеді. Зерттеу Алматы облысын­да орналасқан «Байсерке-Агро» ЖШС сүт кешенінде жүргізілді. Зерттеу материалы ретінде 515 голштин тұқымды сиырдың бақылау сауу деректері және төлдеу есебі журналы пайдаланылды. Сүттегі соматикалық жасушалар саны Fossomatic FC анализаторы арқылы анықталып, нәтижелер мың жасуша/мл бірлігімен көрсетілді. Жануарлар SCC деңгейіне және жас ерекшеліктеріне қарай топтастырылып, соматикалық жасушалар санының жоғарылау жиілігі, оның жасқа байланысты өзгерісі және ұдайы өндіру көрсеткіштерімен байланысы талданды. Зерттеу нәтижелері бойынша жануарлардың 67,6%-ында SCC деңгейі 150 мың/мл-ден жоғары, ал сиырлардың 23,7%-ында бұл көрсеткіш 1000 мың/мл-ден жоғары болғаны анықталды. Жануарлардың жасы ұлғайған сайын SCC деңгейі жоғары сиырлардың үлесі артты; жас пен соматикалық жасушалар саны арасындағы корреляциялық байланыс r ≈ 0,42 құрады. Төлдеу есебі журналы бойынша 705 төлдеу аралығы есептеліп, оның орташа ұзақтығы 461,8 күнді, медианасы 419 күнді құрады. SCC деңгейінің жоғары болуы төлдеу аралығы мен сервис-кезеңнің ұзаруымен сипатталатын ұдайы өндіру көрсеткіш­терінің нашарлауымен байланысты болды. Таким образом, у исследуемых коров наблюдается тенденция увеличения цифрового значения индекса осеменения коров с увеличением количества соматических клеток в молоке, что является нежелательным явлением для молочных ферм. Алынған нәтижелер сүтті табында SCC көрсеткішін тұрақты бақылаудың қауіп тобындағы жануарларды ерте анықтау, маститтің алдын алу және ұдайы өндіру тиімділігін арттыру үшін практикалық маңызы жоғары екенін көрсетеді.