МЕКТЕП ОҚУШЫЛАРЫНДАҒЫ ПСИХОСОМАТИКАЛЫҚ БҰЗЫЛЫСТАРДЫҢ АЛДЫН АЛУ МЕН ТҮЗЕТУДІҢ ПСИХОЛОГИЯЛЫҚ-ПЕДАГОГИКАЛЫҚ ШАРТЫ РЕТІНДЕ – АТА-АНАЛАМЕР ЫНТЫМАҚТАСТЫҚ ОРНАТУ
DOI:
https://doi.org/10.52269/22266070_2025_1_272Кілт сөздер:
VUCA әлемі, психосоматикалық бұзылыс, психологиялық-педагогикалық шарт, ата-аналармен жұмыс, бала мен ата-ана қарым-қатынасыАңдатпа
Мақала қазіргі таңдағы VUCA әлемі жағдайында ерекше өзекті болып табылатын мектеп оқушыларында артып келе жатқан психосоматикалық бұзылыстар мәселесіне арналған. Заманауи әлем концепциясындағы тұрақсыздық, белгісіздік, болжау мүмкіндігінің жоқтығы адамдардың психосоматикалық денсаулығына теріс әсер етері сөзсіз. Әсіресе, авторлардың пікірінше, мектеп жасындағы балалар бұл мәселеге ерекше осал болып келеді. Психосоматикалық бұзылыстардың алдын алу мен түзетудің психологиялық-педагогикалық шарттарының бірі ретінде білім алушылардың ата-аналарымен жұмыс жүргізу таңдалады. Мақалада анықтаушы, қалыптастырушы және бақылау кезеңдерінен тұратын педагогикалық эксперименттің нәтижелері келтірілген. Зерттеудің мақсаты-оқушылардағы психосоматикалық бұзылыстар мәселесіне қатысты ата-аналардың хабардарлық деңгейлерін анықтау және олардың алдын-алу мен түзетуге бағытталған психологиялық-педагогикалық шарттардың тиімділігін эксперименталды түрде тексеру. Зерттеу нәтижелері ата-аналардың балаларда стрессті жеңу стратегиялары мен эмоционалды реттеу әдістерін қалыптастыруларына байланысты бұл мәселені шешуде маңызды рөл атқаратынын растайды. Авторлар отбасы мен мектептің ынтымақтасқан өзара әрекеттесуі ерекше әлеуетке ие, ал ата-аналармен ұйымдастырылған жүйелі жұмыс балалардағы психосоматикалық бұзылыстардың пайда болу қаупін азайтуға ықпал етеді деген қорытындыға келеді. Мақала материалдары мұғалімдерге, психологтарға, педагогикалық мамандықтардың студенттеріне пайдалы болуымен қатар, білім беру мекемелерінде балалардағы психосоматикалық бұзылыстардың алдын алуға бағытталған тиімді психологиялық-педагогикалық шарттарды әзірлеу және енгізу барысында практикалық маңызға ие.