ЦИФРЛЫҚ БІЛІМ БЕРУ ОРТАСЫНДА БОЛАШАҚ МҰҒАЛІМДЕРДІҢ РЕФЛЕКСИЯЛЫҚ, КОММУНИКАТИВТІК ЖӘНЕ ЗЕРТТЕУШІЛІК ҚҰЗЫРЕТТІЛІКТЕРІН ДАМЫТУ

Аңдатпа

Цифрлық білім беру орталарының (ЦБО) кеңеюі оқу мазмұнына ғана емес, білім беру үдерісінің ұйымдастырылуына, педагогикалық өзара әрекеттесу сипатына және дәлелді тәжірибелерді қалыптастыру тәсілдеріне де елеулі өзгерістер енгізді. Бұл мақалада ЦБО жағдайында рефлексивті, коммуникативтік және зерттеушілік құзыреттерді біртұтас оқу цикліне (рефлексия → коммуникация → зерттеу) біріктірудің тиімділігі қарастырылады. Зерттеудің мақсаты интеграцияланған педагогикалық тәсілдің теориялық-әдіснамалық негіздерін айқындау және аталған құзыреттердің нәтижелі дамуын қамтамасыз ететін педагогикалық шарттарды сипаттау болды. Зерттеуге эксперименттік топтағы 34 және бақылау тобындағы 32 білім алушы, барлығы 66 қатысушы қамтылды. Квазиэксперименттік зерттеу «алдын ала өлшеу – кейінгі өлшеу» дизайны бойынша жүргізілді. Эксперименттік топта оқытуды басқару жүйесіне енгізілген рубрикалар мен бағалау критерийлері, оқытушы мен білім алушылардың жүйелі кері байланысы, сондай-ақ қорытындыларды міндетті түрде тіркеуге негізделген құрылымдалған форумдар мен чаттар қолданылды. Мини-зерттеулер де белгіленген циклге сәйкес ұйымдастырылды. Эмпирикалық материал электрондық портфолиодағы рефлексивті жазбалардан, онлайн талқылау мәтіндерінен, мини-зерттеу есептерінен және цифрлық іздерден құралды. Деректер мазмұндық-санаттық талдау және пропорциялық көрсеткіштерді есептеу арқылы өңделді. Нәтижелер эксперименттік топта өнімді рефлексия, дәлелді коммуникация және мини-зерттеу циклін аяқтау деңгейлерінің едәуір артқанын, ал бақылау тобында өзгерістердің шектеулі болғанын көрсетті. Құзыреттердің дамуы цифрлық құралдардың санымен емес, олардың тұтас әрі мақсатты білім беру стратегиясына кіріктірілу сапасымен анықталатыны негізделді. Зерттеу соңында оқу тапсырмаларын жобалау, бағалау және одан әрі жетілдіру бойынша практикалық ұсынымдар ұсынылды.