ҚАЗАҚСТАН МЕН ТӘЖІКСТАН СТУДЕНТТЕРІНІҢ ЭКОЛОГИЯЛЫҚ БІЛІМІН ЗЕРДЕЛЕУ: ПІЛОТТЫҚ ЗЕРТТЕУ НӘТИЖЕЛЕРІ
DOI:
https://doi.org/10.52269/Кілт сөздер:
экологиялық білім, экологиялық сана, пилоттық зерттеу, экологиялық мәдениет , тұрақты дамуАңдатпа
Мақала Қазақстан мен Тәжікстан студенттерінің экологиялық білім беруді қабылдауы мен осы саладағы тәжірибесін пилоттық зерттеу нәтижелері негізінде зерделеуге арналған. Зерттеудің өзектілігі жаһандық экологиялық сын-қатерлермен және қазіргі тұрақты даму міндеттері жағдайында жастардың экологиялық мәдениетін қалыптастыру қажеттілігімен айқындалады. Зерттеудің мақсаты студенттердің экологиялық білім беру туралы түсінігін, экологиялық практикаларға өзіндік бағалау негізіндегі қатысуын, экологиялық білім берудің университеттегі оқу үдерісіне ықпалдасуын қабылдауын және оның одан әрі дамуына қатысты пікірлерін зерделеу болды. Зерттеу Қазақстан мен Тәжікстанның екі жоғары оқу орнынан 37 студент арасында жүргізілген барлау сипатындағы көлденең онлайн-сауалнама форматында жүзеге асырылды. Деректер құрылымдалған сауалнама арқылы жиналды; талдау сипаттамалық статистиканы және ашық сұрақтарға берілген жауаптарға сапалық контент-талдауды қамтыды. Нәтижелер респонденттердің 54,1%-ы экологиялық білім беру ұғымын мазмұндық тұрғыдан дұрыс түсінетінін, ал 37,8%-ы оның ішінара анықтамасын бергенін көрсетті. Студенттердің экологиялық белсенділігі негізінен күнделікті практикалардан, соның ішінде қалдықтарды азайту, көп рет қолданылатын заттарды пайдалану және табиғи ресурстарды ұтымды пайдалану әрекеттерінен көрінді, ал ұйымдастырылған экологиялық іс-шараларға қатысу сирек байқалды. Студенттердің көпшілігі экологиялық білім берудің оқу пәндеріне ықпалдасу деңгейін орташа деп бағалады. Ашық сұрақтарға берілген жауаптар практикалық бағдарланған және жобалық оқытуды күшейтуге, цифрлық технологияларды пайдалануға, пәнаралық тәсілді дамытуға, сабақтан тыс экологиялық белсенділікті кеңейтуге және университеттің неғұрлым тұрақты ортасын қалыптастыруға сұраныстың бар екенін көрсетті. Жалпы алғанда, нәтижелер студенттердің экологиялық білім берудің маңыздылығын жалпы түсінетінін және белгілі бір экологиялық практикаларды жүзеге асыратынын, алайда олардың экологиялық белсенділік деңгейі мен экологиялық білім берудің оқу үдерісіне ықпалдасуын қабылдауының әркелкі екенін көрсетеді. Студенттердің білдірген күтулері экологиялық білім берудің неғұрлым практикалық-бағытталған, жобалық, цифрлық және пәнаралық форматын дамытудың маңыздылығын көрсетеді.
