ҚАЗАҚСТАНДЫҚ ЖӘНЕ АҒЫЛШЫН ТІЛІНДЕГІ БАҚ-ТАҒЫ АКСИОЛОГИЯЛЫҚ ҰСТАНЫМДАРДЫ БІЛДІРУДІҢ ЛИНГВИСТИКАЛЫҚ ҚҰРАЛДАРЫ: САЛЫСТЫРМАЛЫ ТАЛДАУ
DOI:
https://doi.org/10.52269/SEPT2631285Кілт сөздер:
медиамәтіндерді талдау, аксиологиялық көзқарастар, бағалау тілі, эксплицитті және имплицитті бағалау, медиалингвистика, салыстырмалы талдау, ағылшын тіліндегі баспасөзАңдатпа
Мақалада қазіргі ағылшын тіліндегі медиа дискурстағы аксиологиялық көзқарастарды білдірудің тілдік құралдары талданады, өйткені бұл жаһандану жағдайында және бұқаралық ақпарат құралдарының қоғамдық сананың қалыптасуына үлкен әсері жағдайында өзекті болып табылады. Жұмыстың негізгі мақсаты әртүрлі әлеуметтік-мәдени контексттерде қолданылатын медиа мәтіндердегі бағалау мәнін білдіру құралдарын зерттеу, анықтау және салыстыру болып табылады. Жұмыстың міндеттері бағалаудың эксплицитті және имплицитті құралдарын талдау және олардың құндылық бағдарларын құрудағы рөлін анықтау болып табылады.
Зерттеу материалы ретінде 2023–2025 жылдардағы The Guardian (Ұлыбритания) және The Astana Times (Қазақстан) басылымдарынан алынған жаңалық жарияланымдары пайдаланылды. Зерттеу әдістемесі тілдің бағалау ресурстарын әртүрлі тіл деңгейлерінде қарастыруға мүмкіндік беретін дискурсивті, лингвосемантикалық және салыстырмалы талдауға негізделген.
Зерттеу нәтижесінде тақырыптық өріс сәйкес келген жағдайда да британдық және қазақстандық медиадискурс әртүрлі аксиологиялық модельдерді қалыптастыратыны анықталды. Британдық мәтіндер сын мен ескертуге бағытталса, қазақстандық материалдар әлеуметтік үдерістерді легитимациялауға және оң тұрғыда түсіндіруге бағдарланған.
Жұмыстың ғылыми құндылығы медиа дискурстағы бағалауды жан-жақты қарастырудан тұрады, ал практикалық маңыздылығы алынған нәтижелерді тіл оқытуда, мәдениетаралық коммуникацияда және медиа білім беруде қолдану мүмкіндігімен байланысты.
