СОЛТҮСТІК ҚАЗАҚСТАН ТӘЖІРИБЕ СТАНЦИЯСЫНЫҢ ӨНДІРІСТІК ЕГІСТІКТЕРІНДЕ ЖАЗДЫҚ АРПА ӨСІРУДІҢ ГИДРОТЕРМИЯЛЫҚ ЖАҒДАЙЛАРЫН БАҒАЛАУ
DOI:
https://doi.org/10.52269/SEPT2631140Кілт сөздер:
гидротермиялық жағдайлар, өндірістік егістіктер, өнімділік, жаздық арпа, температуралық режим, атмосфералық жауын-шашын, топырақтың өнімді ылғал қоры, сорттардың экологиялық тұрақтылығыАңдатпа
Бұл ғылыми зерттеуде «Солтүстік Қазақстан ауыл шаруашылығы тәжірибе станциясы» ЖШС-нің өндірістік егістіктеріндегі жаздық арпаның өнімділігіне әсер ететін гидротермиялық жағдайларды көпжылдық талдау нәтижелері ұсынылған. Зерттеуде 2001–2022 жылдар кезеңіндегі дақыл сорттары бойынша температуралық режимді, атмосфералық жауын-шашын мөлшерін, белсенді температуралар жиынтығын және топырақтағы өнімді ылғал қорын сипаттайтын көпжылдық деректер пайдаланылды. Арпаның өнімділігіне өсімдіктердің өсу және даму фазалары кезеңіндегі гидротермиялық жағдайлардың едәуір әсер ететіні анықталды. Егістіктердің ылғалмен қамтамасыз етілуіне, вегетация кезеңіндегі температуралық режимге және күзгі-қысқы кезеңде ылғалдың жиналуына ерекше мән беріледі. Зерттелген сорттардың ішінде «Кедр» сорты ең тұрақты өнімділікпен сипатталды, ал «Целинный 2005» сорты қалыптасқан орта жағдайларына байланысты өнімділіктің неғұрлым жоғары өзгергіштігімен ерекшеленді. Алынған нәтижелер жаздық арпаны өсіру технологияларын жетілдіруде, сорттардың экологиялық тұрақтылығын бағалауда және Солтүстік Қазақстанның дала аймағы жағдайларына бейімделген сорттарды таңдауда пайдаланылуы мүмкін. Қолда бар деректер агротехникалық іс-шараларды жоспарлау және дақылдың әлеуетті өнімділігін бағалау кезінде ауа райы жағдайларының әсерін ескеруге мүмкіндік береді.
