СОЛТҮСТІК ҚАЗАҚСТАН ЖАҒДАЙЫНДА ӨҢДЕУ ЖҮЙЕСІНЕ БАЙЛАНЫСТЫ ТОПЫРАҚТЫҢ ТЫҒЫЗДЫҒЫ ЖӘНЕ ЭЛЕКТРЛІК ҚАСИЕТТЕРІ
DOI:
https://doi.org/10.52269/22266070_2025_1_116Кілт сөздер:
минималды технология, нөлдік технология, топырақ тығыздығы, топырақтың электрлік қасиеттері, өнімділікАңдатпа
Қазақстан Республикасының АӨК дамыту азаматтарды арзан және сапалы азық-түлікпен қамтамасыз етуге, сондай-ақ азық-түлік қауіпсіздігін қамтамасыз етуге бағытталған. Жоғарыда аталған мақсаттарға қол жеткізу үшін табиғи ресурстарды тиімді пайдалану бойынша ғылыми негізделген ұсыныдар мен ұсыныстарды әзірлеу және өндіріске енгізу негізінде мүмкін болады. 2023 жылы Қостанай облысының шаруалары ауыл шаруашылығы дақылдарын 5175,7 мың га егістік жерінде өсірді.
Зерттеу жылдарындағы минималды және нөлдік топырақ өңдеулері бидай өнімінің өзіндік құнының 8,9% - ға төмендеуіне ықпал етті. Демек, нөлдік өңдеудің артықшылығы материалдық ресурстарды пайдалану тиімділігінде көрінеді. Технологиялық тұрғыдан алғанда, топырақты өңдеуді азайту танап жұмыстарының ұзақтығын қысқартады, оларды оңтайлы мерзімге жақындатады, бұл өз кезегінде дәнді дақылдардың және ең алдымен жаздық бидайдың өнімділігіне оң әсер етеді.
Солтүстік Қазақстанның оңтүстігіндегі қара топырақ жағдайында топырақты өңдеудің бұл жүйелері бидай дәнінің өнімділігін арттыруды қамтамасыз етеді, шығындарды үнемдейді, еңбек өнімділігін арттырады, топырақ құнарлылығын сақтайды және арттырады.
Солтүстік Қазақстанның қара топырақ жағдайында топырақты өңдеу жүйесіне байланысты жаздық бидайдың өнімділігіне топырақтың тығыздығы мен электрлік қасиеттерін бағалау зерттеудің міндеті болып табылады.