СОЛТҮСТІК ҚАЗАҚСТАН ЖАҒДАЙЫНДА ӨҢДЕУ ЖҮЙЕСІНЕ БАЙЛАНЫСТЫ ТОПЫРАҚТЫҢ ТЫҒЫЗДЫҒЫ ЖӘНЕ ЭЛЕКТРЛІК ҚАСИЕТТЕРІ

Авторлар

  • Елеуов Бағлан Мұратұлы «Ахмет Байтұрсынұлы атындағы Қостанай өңірлік университеті» КЕАҚ
  • Мухтаров Нурлан Сапабекович «Агроинновация» ғылыми-өндірістік орталығы» ЖШС директоры
  • Калимов Ниязбек Ерханович «Ахмет Байтұрсынұлы атындағы Қостанай өңірлік университеті» КЕАҚ
  • Нугманов Алмабек Батыржанович «Ахмет Байтұрсынұлы атындағы Қостанай өңірлік университеті» КЕАҚ

DOI:

https://doi.org/10.52269/22266070_2025_1_116

Кілт сөздер:

минималды технология, нөлдік технология, топырақ тығыздығы, топырақтың электрлік қасиеттері, өнімділік

Аңдатпа

Қазақстан Республикасының АӨК дамыту азаматтарды арзан және сапалы азық-түлікпен қамтамасыз етуге, сондай-ақ азық-түлік қауіпсіздігін қамтамасыз етуге бағытталған. Жоғарыда аталған мақсаттарға қол жеткізу үшін табиғи ресурстарды тиімді пайдалану бойынша ғылыми негізделген ұсыныдар мен ұсыныстарды әзірлеу және өндіріске енгізу негізінде мүмкін болады. 2023 жылы Қостанай облысының шаруалары ауыл шаруашылығы дақылдарын 5175,7 мың га егістік жерінде өсірді.

Зерттеу жылдарындағы минималды және нөлдік топырақ өңдеулері бидай өнімінің өзіндік құнының 8,9% - ға төмендеуіне ықпал етті. Демек, нөлдік өңдеудің артықшылығы материалдық ресурстарды пайдалану тиімділігінде көрінеді. Технологиялық тұрғыдан алғанда, топырақты өңдеуді азайту танап жұмыстарының ұзақтығын қысқартады, оларды оңтайлы мерзімге жақындатады, бұл өз кезегінде дәнді дақылдардың және ең алдымен жаздық бидайдың өнімділігіне оң әсер етеді.

Солтүстік Қазақстанның оңтүстігіндегі қара топырақ жағдайында топырақты өңдеудің бұл жүйелері бидай дәнінің өнімділігін арттыруды қамтамасыз етеді, шығындарды үнемдейді, еңбек өнімділігін арттырады, топырақ құнарлылығын сақтайды және арттырады.

Солтүстік Қазақстанның қара топырақ жағдайында топырақты өңдеу жүйесіне байланысты жаздық бидайдың өнімділігіне топырақтың тығыздығы мен электрлік қасиеттерін бағалау зерттеудің міндеті болып табылады.

Автор өмірбаяндары

  • Елеуов Бағлан Мұратұлы, «Ахмет Байтұрсынұлы атындағы Қостанай өңірлік университеті» КЕАҚ

    ауыл шаруашылығы ғылымдарының магистрі, 6D080100 – Агрономия білім беру бағдарламасы бойынша докторантураның білім алушысы

  • Мухтаров Нурлан Сапабекович, «Агроинновация» ғылыми-өндірістік орталығы» ЖШС директоры

    ауыл шаруашылығы ғылымдарының магистрі

  • Калимов Ниязбек Ерханович , «Ахмет Байтұрсынұлы атындағы Қостанай өңірлік университеті» КЕАҚ

    ауыл шаруашылығы ғылымдарының кандидаты, Агрономия кафедрасының қауымдастырылған профессорының (доцент) м.а.

  • Нугманов Алмабек Батыржанович , «Ахмет Байтұрсынұлы атындағы Қостанай өңірлік университеті» КЕАҚ

    ауыл шаруашылығы ғылымдарының кандидаты, ауыл шаруашылығы ғылымдары факультетінің деканы

Қосымша файлдар

Жарияланды

2025-04-03

Журналдың саны

Бөлім

Ауыл шаруашылығы ғылымдары