АҒЫЛШЫН ТІЛДІ МЕДИАМӘТІНДЕРДІ ҚОЛДАНУ НЕГІЗІНДЕ ГРАММАТИКАЛЫҚ ТҮПНҰСҚАЛЫҚТЫ ҚАЛЫПТАСТЫРУ ӘДІСТЕРІ
DOI:
https://doi.org/10.52269/22266070_2025_1_412Кілт сөздер:
түпнұсқалық, грамматикон, медиамәтін, көпмәдени тілдік тұлға, фондық білімАңдатпа
Мақалада шет тілін оқытуда грамматикалық құзыреттілікті дамыту үшін аутентикалық материалдарды, әсіресе медиа мәтіндерді қолданудың өзекті мәселесі қарастырылады. Зерттеу жұмысы аясында отандық және шетелдік зерттеушілердің (С.К. Гураль, А. Гилмор, К. Морроу және т.б.) еңбектеріне сүйене отырып, оқу материалдарының аутентикалығын анықтаудың заманауи тәсілдері талданды. Зерттеудің әдіснамалық негізін жалпы ғылыми әдістер (талдау және синтез, жалпылау, жүйелік тәсіл) және лингводидактиканың арнайы әдістері құрады. Көпмәдениетті тілдік тұлғаның маңызды құрамдас бөлігі ретінде "грамматикон" ұғымына ерекше назар аударылады. Зерттеуде грамматиконның жіктелуі (әмбебап, тілге тән және жеке) ұсынылып, коммуникативтік құзыреттілікті қалыптастырудағы рөлі негізделген. Автор Ю.Н. Караулов, Е.И. Ярославцева және басқа зерттеушілердің еңбектеріне сүйене отырып, "грамматикон" терминін түсінудің әртүрлі тәсілдерін егжей-тегжейлі қарастырады. Зерттеудің практикалық бөлігіне BBC сайтынан алынған аутентикалық медиа мәтіндерді талдау кіреді, бұл әртүрлі грамматикалық категорияларды зерттеу үшін осындай материалдарды қолданудың тиімділігін көрсетеді. Жүргізілген зерттеу негізінде автор аутентикалық медиа мәтіндердің лингводидактикада жоғары әлеуеті бар деген қорытындыға келеді, олардың тек грамматикалық құзыреттілікті дамытудағы ғана емес, сонымен қатар студенттердің фондық білімін кеңейтудегі рөлін атап өтеді, бұл шет тілін үйренуге деген ынтаны арттыруға көмектеседі. Зерттеу қазіргі заманғы лингводидактиканың дамуына елеулі үлес қосады және шет тілін оқыту процесінде аутентикалық материалдарды қолдану бойынша практикалық ұсыныстар береді. Зерттеу нәтижелерін шет тілі мұғалімдері, әдіскерлер және тілдік білім беру саласындағы зерттеушілер оқыту әдістерін жетілдіру және білім беру процесінің тиімділігін арттыру үшін қолдана алады.