АРАМШӨПТЕРМЕН КҮРЕСУДІҢ ЗАМАНАУИ ӘДІСТЕРІ ЖӘНЕ ОЛАРДЫ БАСУДАҒЫ ЖАМЫЛҒЫ ДАҚЫЛДАРЫНЫҢ РӨЛІ: ЖАМЫЛҒЫ ДАҚЫЛДАРЫН ЕГУГЕ АРНАЛҒАН СЕПКІШТЕРГЕ ТЕХНИКАЛЫҚ ШОЛУ

Авторлар

  • Кравченко Руслан Иванович «Ахмет Байтұрсынұлы атындағы Қостанай өңірлік университеті» КЕАҚ
  • Амантаев Максат Амантайулы «Ахмет Байтұрсынұлы атындағы Қостанай өңірлік университеті» КЕАҚ
  • Астанқулов Комил Дуллиевич «Ташкент ауыл шаруашылығын суару және механикаландыру инженерлері институты» ҰЗУ
  • Ахат Диана Ерікқызы «Ахмет Байтұрсынұлы атындағы Қостанай өңірлік университеті» КЕАҚ

DOI:

https://doi.org/10.52269/SRDG2611122

Кілт сөздер:

дақылдарды жабу, сепкіш, егу, арамшөптер, өсімдіктерді қорғау

Аңдатпа

Қазіргі заманғы егіншілік жүйелерінде өсімдіктерді химиялық қорғау құралдарына тәуелділікті төмендету және арамшөптермен күресудің баламалы әдістерін іздеу мәселесі ерекше өзектілікке ие. Перспективалы бағыттардың бірі — топырақты минималды немесе нөлдік өңдеумен ұштастырылған жабындық дақылдарды пайдалану. Мақалада жабындық дақылдардың арамшөптермен күрестің интеграцияланған жүйелеріндегі тиімді элемент ретіндегі рөлі қарастырылады. Оларды қолданудың агротехникалық аспектілеріне, соның ішінде себу мерзімдеріне, дақыл түрлерін таңдауға және егістіктің фитосанитарлық жағдайына әсеріне ерекше назар аударылады.

Жабындық дақылдардың арамшөптерді басуға, топырақ құрылымын жақсартуға және топырақ ылғалының сақталуына ықпал ететіні көрсетілген. Жабындық дақылдарды себуге арналған заманауи сепкіштердің конструкциялық ерекшеліктері мен пайдалану сипаттамаларын ескере отырып, техникалық талдау жүргізілген. Дискілі, сошникті және аралас конструкциялы сепкіштерді қоса алғанда, негізгі сепкіш түрлері қарастырылған. Әртүрлі топырақ-климаттық жағдайларда тұқым себу дәлдігін және біркелкі таралуын арттыруға бағытталған инновациялық техникалық шешімдер жеке атап өтілген. Сепкіштерді таңдауға әсер ететін негізгі факторлар — өнімділік, агротехникалық талаптарға бейімделгіштік және заманауи технологиялық процестерге интеграциялану мүмкіндігі — талданған. Жабындық дақылдарды кешенді егіншілік жүйелеріне енгізудің отандық және шетелдік тәжірибесі қорытындыланған. Нәтижесінде, бұл тәсілдің агроценоздардың тұрақтылығын арттыруға және өсімдіктерді химиялық қорғау құралдарын қолдануды азайтуға зор әлеуеті бар деген қорытынды жасалған.

Автор өмірбаяндары

  • Кравченко Руслан Иванович, «Ахмет Байтұрсынұлы атындағы Қостанай өңірлік университеті» КЕАҚ

    философия докторы (PhD), «Аграрлық техника және көлік» кафедрасы меңгерушісі

  • Амантаев Максат Амантайулы, «Ахмет Байтұрсынұлы атындағы Қостанай өңірлік университеті» КЕАҚ

    философия докторы (PhD), «Аграрлық техника және көлік» кафедрасының қауымдастырылған профессоры

  • Астанқулов Комил Дуллиевич, «Ташкент ауыл шаруашылығын суару және механикаландыру инженерлері институты» ҰЗУ

    техника ғылымдарының докторы, профессор

  • Ахат Диана Ерікқызы, «Ахмет Байтұрсынұлы атындағы Қостанай өңірлік университеті» КЕАҚ

    «8D08701 Аграрлық техника және технология» ББ докторанты

Қосымша файлдар

Жарияланды

2026-04-02

Журналдың саны

Бөлім

Ауыл шаруашылығы ғылымдары