ЖОҒАРЫ СЫНЫП ОҚУШЫЛАРЫНЫҢ АҒЫЛШЫН ТІЛІН ҮЙРЕНУ ҮРДІСІНДЕ КОММУНИКАТИВТІК ҚҰЗЫРЕТТІЛІГІН ДАМЫТУҒА ЖАСАНДЫ ИНТЕЛЛЕКТ ҚҰРАЛДАРЫНЫҢ ӘСЕРІ
DOI:
https://doi.org/10.52269/SRDG2612194Кілт сөздер:
жасанды интеллект, ағылшын тілін оқыту, орта мектеп оқушылары, коммуникативтік құзыреттілік, сөйлеу, өзара әрекеттесу, лингвистикалық дәлдік, мектеп экспериментіАңдатпа
Осы зерттеудің өзектілігі шетел тілдерін оқытуда жасанды интеллект (ЖИ) құралдарының кеңінен қолданылуымен және жоғары сынып оқушыларының коммуникативтік құзыреттілігінің өлшенетін ілгерілеуін қамтамасыз ететін әдіснамалық тұрғыдан негізделген тәсілдердің қажеттілігімен айқындалады.Зерттеудің мақсаты - Алматы қаласындағы №117 мектепте ағылшын тілін үйреніп жатқан жоғары сынып оқушыларының коммуникативтік құзыреттілігін дамытуға ЖИ құралдарының әсерін анықтау және бағалау. Зерттеу әдістеріне ғылыми және әдіснамалық әдебиеттерді талдау, ЖИ интеграциялау бағдарламасының педагогикалық дизайны, бақылау және эксперименттік топтармен алдын ала дизайнды қолдана отырып квазиэксперимент, бақылау, диагностикалық тапсырмалар және 0-10 шкаласы бойынша рубрикамен (еркін сөйлеу, дәлдік, өзара әрекеттесу, үйлесімділік) сөйлеуді сараптамалық бағалау, содан кейін жалпы индексті есептеу кіреді. Эксперименттік топта оқушылар диалогтар мен рөлдік ойындар үшін чатботтарды, айтылым мен сөйлеу қарқынын өздігінен түзету үшін мәтінге айналдыру қолданбаларын, коммуникативтік тапсырма генераторларын және жылдам кері байланыс беретін құралдарды жүйелі түрде пайдаланды. Салыстырмалы бастапқы жағдайларды ескере отырып, эксперименттік топтағы жалпы коммуникативтік құзыреттілік индексі 5,075-тен 6,95-ке дейін өсті (Δ = 1,875), ал бақылау тобында 5,075-тен 5,675-ке дейін өсті (Δ = 0,6). Эксперименттік топта өзара әрекеттесу мен сөйлеу еркіндігінде ең айтарлықтай жақсарулар байқалды, дәлдік пен үйлесімділікте де айтарлықтай ілгерілеу байқалды. Зерттеу нәтижесінде жасанды интеллектті тұрақты сөйлеу тәжірибесінің көзі ретінде біріктіру және кері байланысты жеделдету – нақты педагогикалық жағдайларда (айқын ережелер, оқушының өзін-өзі басқаруын бақылау, ашық бағалау критерийлері және құрылымдық рефлексия) – орта мектеп оқушыларында коммуникативтік құзыреттіліктің тиімдірек дамуын қолдайтыны анықталды.

