БОЛАШАҚ МҰҒАЛІМДЕРДІҢ КӘСІБИ ТҰЛҒАСЫН ҚАЛЫПТАСТЫРУДАҒЫ ТҮРКІ ОЙШЫЛДАРЫ МҰРАСЫНЫҢ ПЕДАГОГИКАЛЫҚ ӘЛЕУЕТІ

Авторлар

DOI:

https://doi.org/10.52269/

Кілт сөздер:

кәсіби құзыреттіліктер, дайындық кезеңіндегі мұғалімдер, түркі философтары, гуманистік теориялар, кәсіби тұлға

Аңдатпа

Соңғы онжылдықтарда педагогикалық білім беру мұғалімдерді дайындауда кәсіби құзыреттіліктерді дамытуға бағытталған. Сондай-ақ, мінез-құлық нормаларын, моральдық қағидаларды түсінетін және этикалық құндылықтарды ұстанатын болашақ мұғалімдердің жеке көзқарасына назар аудару қажет. Осылайша, тарихи тұрғыдан гуманистік теориялардың негізін қалаушылар болған түркі философтарының педагогикалық мұрасына сүйену маңызды болып келеді. Бұл зерттеудің мақсаты болашақ мұғалімдерді кәсіби дайындау үшін Әл-Фараби, Жүсіп Баласағұни, Махмұд Қашғари және Ахмет Ясауи еңбектерінің педагогикалық әлеуетін анықтау болды. Зерттеуде салыстырмалы, тарихи және тақырыптық талдауды біріктіретін сапалық тәсіл қолданылды. Дереккөздер педагогикалық идеяларды тұжырымдайтын осы ойшылдардың еңбектері болды. Оларды салыстыру адамның когнитивтік қабілеттерін дамыту, моральдық тәрбие, мәдени жеке басын түсіну, әлеуметтік жауапкершілік және рухани даму тұжырымдамаларына негізделген модель жасауға мүмкіндік берді. Болашақ мұғалімнің жеке басының бұл моделі мұғалімдерді даярлаудың құзыреттілікке негізделген тәсілдерімен үйлесетін төрт өзара байланысты компонентті қамтиды. Оның кеңеюі адамның сенімдерін, құндылықтарын және моральдық қағидаттарын енгізуді қамтиды. Зерттеудің ғылыми жаңалығы болашақ мұғалімнің кәсіби тұлғасының тұтас моделін қайта құруды көрсетеді. Бұл түркі ойшылдарының педагогикалық идеяларының синтезі арқылы мүмкін болды. Жұмыстың практикалық маңыздылығы анықталған педагогикалық идеяларды қазіргі заманғы мұғалімдерді даярлау бағдарламаларының мазмұнына қолдану және оларды кәсіби білім берудің негізі ретінде пайдалану мүмкіндігінде жатыр.

Автор өмірбаяндары

  • Спатай Айгүл Оразбекқызы, Орталық Азия инновациялық университеті

    PhD, қауымдастырылған профессор м.а.

  • Мендикулова Жазира Алтынбековна, Мұхтар Әуезов атындағы атындағы Оңтүстік Қазақстан зерттеу университеті

    аға оқытушы

  • Мауленбердиева Гульжан Бауыржановна, «Мирас» университеті

    педагогика ғылымдарының кандидаты, аға оқытушы

  • Күзембаева Айгүл Оразалиевна, Өзбекәлі Жәнібеков атындағы Оңтүстік Қазақстан педагогикалық университеті

    аға оқытушы

Қосымша файлдар

Жарияланды

2026-10-02

Журналдың саны

Бөлім

Педагогикалық ғылымдар